Nijverheid:
Erfgoed:
Bouwmateriaal in de middeleeuwen:
Tot en met de Xe eeuw schijnt voor het hout als bouwmateriaal in de Nederlanden
een bijna volkomen alleenheerschappij weggelegd. Voor de landlijke bouwkunst
en voor stedelijke woningbouw domineert het hout als bouwmateriaal nagenoeg
overal in onze gewesten gedurende gans de middeleeuwen. Indien eik naar
zijn bijzondere waardesteeds geschat was, werden toch talrijke andere houtsoorten
eveneens, alhoewel gewoonlijk minder, aangewend, zoals den, olm, populier,
beuk, linde enz. Vanzelfsprekend gebruikten de middeleeuwse bouwers steeds
zoveel mogelijk het ter plaatse voorhanden zijnde hout. Zij aarzelden niet
afbraakmaterialen aan te wenden. In een IXe eeuwse woning in Antwerpen werden
in de zijwanden van een houten huis een deel van een kapgebint van een ouder
gebouw en huidplanken van een schip verwerkt. Doch de middeleeuwse bouwer
haalde ook hout uit de bossen gelegen nabij de bouwplaats. Reeds vroeg zal
echter aan het tekort aan inlands hout, door de steeds talrijke ontbossing
van onze gewesten, voldaan worden door het aanvoeren van vreemd hout. Vermoedelijk
in de IXe eeuw brachten Friese kooplui uit de Elzas hout mee op de terugreis.
In XIe en XIIe eeuw gingen houtvlotten voorbij Koblenz Rijnafwaarts. Eigenaardige
stukken van zeer verschillende afmetingen waren veeal afkomstig uit Westfalen,
en kosten meer dan de rechte. Zij vonden gretig gebruik in de scheepbouwkunst
en in de houten gewelven van de kerkelijke en profane bouwkunst tijdens
de middeleeuwen in onze gewesten. Tot de oudste voorbeelden van dakconstructies
in de Nederlanden waarbij "krommen" gebruikt werden behoren de
ziekenzalen van het Sint-Janshospitaal te Brugge ( vermoedelijk 1200) en
van het Bijlokehospitaal te Gent (XIIIe eeuw).
De Baksteen:
Een belangrijke plaats in de architectuurgeschiedenis van de Nederlanden
neemt serdert ca. 1200 de "baksteen" in. Vooral de gebieden
arm aan natuursteen, werd er veel gebruik van gemaakt, als een duurzamer
materiaal ter vervanging van het steeds zeldzamer wordend hout, waaraan
trouwens een niet te onderschatten brandgevaar vooral in de steden, verbonden
was.
wordt vervolgd